Cwestiynau Cyffredin am Ddeddf Rhentu Cartrefi Cymru
June 2026 Update
There has been an update to the Renting Homes Wales Act (RHWA). Your contract must contain new information (‘terms’) that means a landlord cannot discriminate against you if you claim benefits or have a child live with you or visit your home.
Key points:
● Landlords may continue to limit children in properties in some circumstances, for example if it would mean your home would be overcrowded. This is no different than current practice - if you’re able to have children live with or visit you now, this will not change.
● Landlords must contact you to let you know by 14th June 2026, in person, by post or by email (where you’ve said it’s ok to email you). If you have not heard from them by this date, you should contact them.
● When they contact you, they will give you either a new copy of your contract or a written statement of what has changed.
● These changes apply to all existing and new contracts.
● For most people, these changes won’t really impact you but will ensure you have new legal rights.
Beth sydd wedi newid?
O 1 Rhagfyr 2022 ymlaen, newidiodd Deddf Rhentu Cartrefi (Cymru) y ffordd rydych chi'n rhentu eich cartref. Effeithiodd y ddeddf hon ar bob landlord a thenant yng Nghymru.
O dan y ddeddf hon, daw tenantiaid newydd a thenantiaid presennol yn 'ddeiliaid contract' ac mae 'contractau meddiannaeth' wedi disodli cytundebau tenantiaeth.
Os ydych chi'n denant gyda FCHA, anfonom gopi atoch o'ch contract meddiannaeth ar ôl 1 Rhagfyr 2022. Mae'n gwella sut rydym ni'n rhentu, yn rheoli ac yn cynnal a chadw tai rhent yng Nghymru ac mae'n cynnig mwy o sicrwydd i denantiaid.
Dylai'r Cwestiynau Cyffredin hyn roi i chi'r holl wybodaeth y mae ei hangen arnoch.
Byddwch wedi cael yr holl wybodaeth hon yn y post, trwy gychlythyron, ar y cyfryngau cymdeithasol a thrwy ddigwyddiadau i denantiaid yn 2022 am y newid.
Mathau o gontract
Mae dau brif fath o gontract meddiannaeth sy'n gallu cael eu cyhoeddi mewn amrywiaeth o fformatau, gan gynnwys copi electronig neu gopi papur:
1. Mae contract diogel yn disodli tenantiaethau diogel a gyhoeddir gan awdurdodau lleol a thenantiaethau diogel a gyhoeddir gan Landlordiaid Cymdeithasol Cofrestredig (RSLs)
2. Contract Safonol yw'r contract gosodedig ar gyfer y sector rhentu preifat, ond gall awdurdodau lleol a Landlordiaid Cymdeithasol Cofrestredig ei ddefnyddio o dan rai amgylchiadau e.e. 'contract safonol â chymorth' ar gyfer llety â chymorth.
Eich contract meddiannaeth
Mae eich contract meddiannaeth gyda ni wedi'i gyflwyno mewn 'datganiad ysgrifenedig'. Diben y datganiad ysgrifenedig yw cadarnhau telerau'r contract. Mae'r datganiad ysgrifenedig hwn yn cynnwys holl delerau gofynnol y contract, sef:
-
Materion allweddol: Er enghraifft, enwau'r partïon a chyfeiriad yr eiddo. Rhaid cynnwys y rhain ym mhob contract.
-
Telerau sylfaenol: Mae'r rhain yn cwmpasu'r agweddau pwysicaf ar y contract, gan gynnwys y gweithdrefnau meddiannu a dyletswyddau'r landlord o ran atgyweirio.
-
Telerau atodol: Mae'r rhain yn delio â materion mwy ymarferol o ddydd i ddydd sy'n berthnasol i'r contract meddiannaeth, er enghraifft y gofyniad am hysbysu'r landlord os bydd yr eiddo yn wag am bedair wythnos neu fwy.
-
Telerau ychwanegol: Mae'r rhain yn mynd i'r afael ag unrhyw faterion eraill y cytunwyd yn benodol arnynt, er enghraifft telerau sy'n ymwneud â chadw anifeiliaid anwes.
Os hoffech wybod rhagor am sut bydd y ddeddf newydd yn effeithio arnoch chi, ewch i Lywodraeth Cymru i gael rhagor o wybodaeth.
Cwestiynau
Cyffredin
Beth yw Deddf Rhentu Cartrefi (Cymru)?
-
Yn 2016, fe wnaeth Llywodraeth Cymru basio Deddf Rhentu Cartrefi (Cymru) 2016 gyda'r nod o'i gwneud hi'n haws ac yn symlach i landlordiaid a thenantiaid rentu cartref yng Nghymru.
-
Y Ddeddf hon yw'r newid mwyaf i gyfraith tai yng Nghymru ers degawdau ac mae Llywodraeth Cymru wedi bod yn ei chynllunio ers tro.
-
Mae'n cyflwyno llawer o newidiadau i gyfreithiau tenantiaeth a bydd yn berthnasol i landlordiaid cymdeithasol (fel FCHA) a'r sector rhentu preifat.
-
Mae mudiadau tenantiaid, fel TPAS Cymru a Shelter Cymru, wedi craffu ar y newidiadau sydd wedi'u cyflwyno gan y Ddeddf.
Pryd bydd yn digwydd?
-
Daw'r Ddeddf i rym ar 1 Rhagfyr 2022.
Beth yw diben y Ddeddf?
-
Mae'n symleiddio cytundebau ac yn dwyn cysondeb i gontractau a sicrwydd i bobl sy'n rhentu eu cartref yng Nghymru.
-
Mae'n gwella safon rhai o'r cartrefi sydd ar rent yng Nghymru.
Ar bwy mae'n effeithio?
-
Pob landlord: preifat a chymdeithasol
-
Pob tenant: preifat a chymdeithasol
Pam mae'n digwydd?
-
I'w gwneud hi'n haws ac yn fwy cyson pan fyddwch chi'n rhentu cartref yng Nghymru.
-
I wneud yn siwr bod gan bawb sy'n rhentu yng Nghymru gartref sy'n addas i bobl fyw ynddo.
-
I wella cysondeb safonau, p'un a ydych chi'n byw mewn cartref ar rent gan landlord cymdeithasol fel FCHA, gan Gyngor neu gartref ar rent gan landlord preifat.
-
I roi mwy o sicrwydd i bobl sy'n byw mewn cartref preifat ar rent.
Beth sy'n newid?
-
O dan y gyfraith, bydd 'Cytundeb Tenantiaeth' yn cael ei alw'n 'Gontract Meddiannaeth' a bydd 'Tenant' yn cael ei alw'n 'Ddeiliad Contract'.
-
Mae'n rhaid i bob eiddo fod yn ddiogel a bod â nodweddion fel larymau mwg sydd wedi'u cysylltu â'r cyflenwad trydan a chael profion diogelwch trydanol rheolaidd.
-
Mae rhai rheolau newydd ar gyfer delio ag ymddygiad gwrth-gymdeithasol.
-
Mae mwy o hawliau olynu, sef yr hawl i drosglwyddo eich cartref i bobl eraill pan fyddwch yn marw. O dan rai amgylchiadau, gallech drosglwyddo eich cartref i ofalwyr neu i aelodau eraill o'r teulu.
-
Gyda chydsyniad eich landlord, gellid ychwanegu neu dynnu Deiliad Contract o Gytundeb heb fod angen dirwyn y contract i ben.
-
Bydd landlordiaid yn gallu adfeddu eiddo y cefnwyd arnynt heb orchymyn llys.
Beth mae'n ei olygu i fi fel tenant?
-
Mae'n symleiddio ac yn gwella eich hawliau fel tenant.
-
Mae'n gwella sut mae rhai landlordiaid yn rheoli tai rhent yng Nghymru.
-
Bydd tenantiaid presennol FCHA yn cael Contract Meddiannaeth o fewn 6 mis o 1 Rhagfyr 2022, sy'n disodli eich Cytundeb Tenantiaeth.
A fydd yn costio arian i mi neu'n cael effaith ar fy rhent?
-
Na fydd, ni fydd yn cael effaith ar eich rhent ac ni fydd yn costio arian i chi.
Beth mae angen i mi ei wneud?
-
Ar ôl i chi gael eich contract, darllenwch ef ac ymgyfarwyddo â'r cynnwys. Bydd eich contract yn esbonio beth allwch ei wneud neu beidio fel tenant, a beth all FCHA ei wneud neu beidio fel landlord.
Ble alla' i ddysgu rhagor?
Ewch i: https://www.llyw.cymru/mae-cyfraith-tai-yn-newid-rhentu-cartrefi